“สมัยก่อนบ้านเมืองเคยดีกว่านี้” อาจเป็นคำพูดที่ชวนให้เราหันหน้าหนี เมื่อมันเต็มไปด้วยความโหยหาอดีตมากกว่าความพร้อมจะก้าวไปกับเวลา แต่ ‘Good old days’ กลับกลายเป็นหนึ่งในวลีสำคัญที่ดังก้องอยู่ทั่วเมืองจันทบุรี ทั้งจากคนจันทบุรีเองและผู้ที่เดินทางมาจัดงาน microWAVE FILM FEASTival ครั้งที่ 3 ในช่วงปลายเดือนสิงหาคม 2026
ความคิดถึงวันวานปรากฏอยู่ตั้งแต่พิธีเปิด ไปจนถึงโปรแกรมอาหาร การแสดง และภาพยนตร์ของเทศกาล โดยเฉพาะการแสดงในรูปแบบ ‘โรงละครกินได้’ ที่นำโดย นก สินจัย, ปาน ธนพร และโอ อนุชิต ซึ่งทำให้ภาพของวันวานอันคึกคักและหอมหวานกลับมามีชีวิตอีกครั้ง ทั้งน่าเย้ายวน น่าขบขัน น่าซาบซึ้ง และแน่นอนว่าน่าอร่อย
แต่คำถามคือ พวกเขากำลังทำอะไรกับอดีตกันแน่? อะไรทำให้ภาพวันวานเหล่านั้นค่อย ๆ ซีดจางลง? และท่ามกลางความคิดถึง จันทบุรีกำลังมุ่งหน้าไปทางไหน?
“พ.ศ. 2518 ช่วงเวลาที่ตลาดอัญมณีกำลังเติบโตอย่างหยุดไม่ได้ หนุ่มสาวหลั่งไหลมาตามหาความฝัน โรงหนังผุดขึ้นเป็นดอกเห็ดตามกำลังซื้อของผู้คน”
การแสดง ‘จันท์ 2518’ กำกับโดย พันพัสสา ธูปเทียน พาเราย้อนกลับไปยังยุคที่จันทบุรีคึกคักด้วยความหวังและโอกาส เรื่องราวของผู้คนตัวเล็ก ๆ ในตลาดถูกยกขึ้นมาเป็นฉากหน้า ทั้งดาราหญิงอันดับหนึ่งของประเทศที่กลับบ้านพร้อมออร่าเจิดจรัส หนุ่มสาวที่เต็มไปด้วยความฝัน บ้างอยากเปิดโรงหนัง บ้างอยากสร้างธุรกิจพลอยของตัวเอง
เมื่อเราเดินเข้าสู่ตลาดเฉลิมจันท์ หรือโภคศิริ พร้อมติดป้ายคำว่า ‘ชาวสวนผลไม้’ เข้ากับตัวเอง ก็ยากจะปฏิเสธว่าเสียงจอแจและความแน่นขนัดของผู้คนในพื้นที่นั้นเรียกรอยยิ้มออกมาได้อย่างง่ายดาย รอยยิ้มเดียวกับที่ปรากฏบนใบหน้าของคนจันทบุรี ราวกับเศษเสี้ยวของวันวานอันหอมหวานที่พวกเขายังคงพูดถึง ไม่เคยหายไปไหน
เสียงปรบมือดังขึ้นเมื่อดาราสาวเดินเข้าฉาก ตอบได้ยากว่าเป็นของตัวละครผู้กลับมาบ้านจากกรุงเทพฯ หรือของนก สินจัย เธอเป็นสัญลักษณ์ความเจริญที่อาจกลับมาเปิดโรงหนัง ทำงานพลอย หรือเพียงแค่อุดหนุนผลไม้ในตลาดก็ดีมากแล้ว มีเพียงอดีตเพื่อนสาวที่หวังแค่คำคืนดีจากเธอ และมีเพียงการคืนดี ที่เกิดขึ้นในเรื่อง “ถ้าพวกเธออยากทำก็ทำกันได้เลย” เธอคล้ายจะกล่าวสนับสนุนทุกฝัน
จันทบุรีวันนี้อาจไม่มีขุมพลอยให้ตื่นกันเท่าเดิม แต่มีหมูชะมวง ทอดมันกระวาน และอาหารอีกมาก ที่แปลงเป็นแบรนด์เมืองที่สถาบันโลกยอมรับหรือโพรดักต์ซื้อขายได้ ในโลกเศรษฐกิจสร้างสรรค์ การแสดงนี้จดชื่อจันท์ลงในประวัติศาสตร์ขนาดยาวของ ‘การพัฒนา’ ที่ชุมชนอันอบอุ่นกำลังจะก้าวต่อกับสินทรัพย์ท้องถิ่น และพร้อมกันนั้น ภูมิปัญญาท้องถิ่น ก็ยังแฝงอยู่ในการจัดการพลอย หรือการจัดการวัตถุดิบทำอาหาร จันท์ 2518 บอกว่ายังไม่สายถ้าจะให้เมืองรุ่งเรือง โดยคนจันท์ ที่เมืองจันท์ ด้วยแรงบันดาลใจจากเมือง กรอบแบรนดิ้งดังเมือง และร่วมระบอบเศรษฐกิจโลกอย่างที่เป็นปัจจุบันร่วมกับเมือง ๆ
